Home

IMMAGINE GOOGLE  29578v7-max-450x450

Image

Una fabbrica chimica di gas naturale appena costruita (anni ’80) presso il fiume Chishui, nella provincia di Guizhou

Lingva problemo en sciencoj kaj rolo de Esperanto

(dua parto)

En esplorado de komputera traktado pri hanlingva (**) informadiko mi vidis, ke Esperanto povas esti ideala interlingvo en komputera tradukado de la scienca literaturo. Antaŭlonge oni jam prezentis tian ideon pri maŝina tradukado per interlingvo. Tamen iuj provis krei tute novan signan lingvon, por ke ĝi ludu tiun rolon. Tiu ideo eble ne estsas reala, ĉar la lingvoj de la homaro estas tiel riĉaj, ke ili ne povas esti esprimataj per aliaj signoj. Laŭ mia opinio, estas neniu alia lingvo pli taŭga ol Esperanto por ludi la rolon de interlingvo en tradukado de naciaj lingvoj. Pro sia scienceco, logikeco kaj reguleco Esperanto estas plej taŭga por esti traktata en komputero kaj uzata por fari komparan analizon kaj mekanikan interŝanĝon kun diversaj nacia lingvoj. Se oni volas traduki ĉinan tekston en aliajn lingvojn kun Esperanto kiel interlingvo, oni devas unue traduki ĉinan tekston en Esperanton kaj poste el Esperanto en aliajn lingvojn. Same alilingvaj tekstoj povas esti tradukitaj en la ĉinan lingvon tra Esperanto. Tiamaniere oni bezonas uzi nur unu lingvon Esperanton en la tradukado kiel de la ĉina lingvo, tiel de aliaj lingvoj. Tio ne nur ebligas ĝustatempe traduki grandan kvanton da scienca literaturo kaj povas akceli sciencan kaj kulturan interŝanĝojn inter diversaj landoj, sed ankaŭ povas ŝpari multajn homajn kaj materiajn fortojn. Tial Esperanto ebligos pli fruan realiĝon de tradukado de la scienca liteaturo per komputero. Tio estas ideo de mi, scienca laboranto kaj esperantisto. Mi esperas, ke ĝi komformas al la realo. Kompreneble, realiĝo de tiu ideo dependas de kunlaboro de diverslandaj amikoj de sciencaj rondoj kaj esperantistoj. Ni en Ĉinio povas esplori speciale tradukadon inter Esperanto kaj nia propra nacia lingvo.

Nun nombro da landoj faris multajn eksperimentojn, kiuj pruvis, ke lerni unue Esperanton kaj poste aliajn okcidentajn naciajn lingvojn ne nur ne malhelpas lernadon de la lastaj sed, kontraŭe, helpas ĝin. Por ni ĉinoj lernado de Esperanto estas multe pli facila ol tiu de aliaj okcidentaj lingvoj pro tio, ke Esperanto havas, krom siaj propraj superecoj, ankaŭ multajn similaĵojn kun la ĉina lingvo. Tial lerni unue Esperanton kaj poste aliajn fremdajn lingvojn estas mallonga vojo por la ĉinoj en ilia lernado de fremdaj lingvoj. Sendube tio taŭgas eĉ pli multe por eŭropanoj.

El miaj argumentoj oni povas vidi, ke Esperanto estos ideala internacia lingvo en sciencaj kaj kulturaj interŝanĝoj; ĝi havas kompetentecon esti interlingvo en la scienca eksperimento pri komputera tradukado; ĝi estas ponto por lerni aliajn lingvojn en la lingva instruado de diversaj landoj. Ĉio ĉi tio prezentis grandan perspektivon de Esperanto en sciencoj. Kompreneble ni ankoraŭ devas fari multajn esplorojn en tio.

Ni estas plenaj de memfido pri la estonteco. Kun progresado de la homa kulturo kaj disvolviĝo de sciencoj, internacia lingvo fariĝos ĉiam pli urĝe bezonata, kaj la neceso de solvado de la lingva problemo en sciencoj per Esperanto estos rekonata de ĉiam pli multaj homoj. La disvolviĝantaj novaĵoj estas nevenkeblaj. Ni certe vidos, ke la hodiaŭa idealo fariĝos realo morgaŭa.

Sciencoj bezonas Esperanton kaj Esperanto des pli Sciencojn!       (fino)

De Ouyang Wendao (*) –  el Ĉinio

_____________

(*)  La aŭtoro estas laboranto (jarojn ’80) en la Aŭtomatiga Instituto de la Ĉina Akademio de Sciencoj

NOTO DE LA BLOGISTO:

La antaŭviditaj perspektivoj fare de Ouyang Wendao pri la rolo de Esperanto kiel onta komputera interlingvo por tradukado preskaŭ realiĝis. Fakte, la  informadikistoj de Google mem, kiam ekpritraktis la tradukadon AL kaj EL Esperanto en aliajn naciajn lingvojn komentariis, ke Esperanto – estante pli logika lingvo rilate al la aliaj – plej precize kaj sen grandaj problemoj  estas plej korekte tradukebla. Por via kuriozemo, se vi estas esperantistoj aŭ ankaŭ ne, bonvolu iri al la hejma paĝo de Google (www.google.it   por la italoj), alklaki sur “Altro”, poste ankoraŭ alklaki sur “Traduttore”, kaj elekti la tradukendajn lingvajn preferojn (opciojn) kaj je la fino fingrumi (skribi) teksteton: mirinde vi havos tujan sufiĉe korektan tradukaĵon al  via elektita lingvo, pli precizan ol laŭ alia lingvo. Bonvolu kontroli per vi mem!

^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
(**) Lingvo Han :
el wikipedio: http://it.wikipedia.org/wiki/Han

La  “hanoj” (simpligita ĉina lingvo: 汉族 o 汉人; tradicia ĉina lingvo: 漢族 o 漢人; pinyin: hànzú o hànrén) prezentas la majoritatan etnan grupon de Ĉinio, la plej grandan etnan grupon en la mondo kiel kvanto da uloj. La “hanoj” konsistigas plimalpli 92% de la ĉina loĝantaro kaj 19% de la tutmonda homaro.

^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

IMMAGINE GOOGLE  29578v7-max-450x450

una giovane conducent di gru0001

Conduttrice di gru

Il problema linguistico nelle scienze ed il ruolo dell’Esperanto

(seconda parte)

Nella ricerca di un processo computer-izzato riguardo al trattamento automatico della lingua Han (**) ho visto che l’Esperanto può essere una interlingua ideale nella traduzione della letteratura scientifica per mezzo dell’informatica,. Molto tempo fa si era già presentata tale idea di una traduzione automatica per mezzo di una interlingua. Tuttavia alcuni hanno provato a creare una lingua di segni (simbolica) del tutto nuova, perché giocasse questo ruolo. Quell’idea forse non è realistica, poiché le lingue dell’umanità sono così abbondanti, che non possono essere espresse con altri simboli. E’ mia opinione che non ci sia nessuna altra lingua più adatta dell’Esperanto per giocare il ruolo di interlingua nella traduzione delle lingue nazionali. Per la sua scientificità, logica profonda e regolarità l’Esperanto è la più adatta per essere trattata in computer ed usata per fare una analisi comparata e commutazione meccanica in diverse lingue nazionali. Se si vuole tradurre un testo cinese in altre lingue con l’Esperanto come interlingua, si deve prima di tutto tradurre il testo cinese in Esperanto e dopo dall’Esperanto in altre lingue. Allo stesso modo testi in altre lingue possono essere tradotti in lingua cinese attraverso l’Esperanto. In questo modo occorre usare una sola lingua, l’Esperanto, nella traduzione sia del cinese che di altre lingue. Ciò non solo rende possibile tempestivamente di tradurre una grande quantità di letteratura scientifica e di accelerare scambi scientifici e culturali tra Paesi diversi, ma anche può far risparmiare molte fatiche umane e materiali. Cosicché l’Esperanto permetterebbe una più rapida realizzazione della traduzione della letteratura scientifica per mezzo del calcolatore. Questa è una mia idea, quale lavoratore scientifico ed esperantista. Io spero che corrisponda a realtà. Naturalmente, una realizzazione di questa idea dipende dalla collaborazione di amici di diversi Paesi nella cerchia scientifica ed esperantista. Noi in Cina possiamo fare ricerche in particolare nella traduzione tra l’Esperanto e la nostra propria lingua nazionale.

Ora un certo numero di Paesi ha fatto molti esperimenti che hanno dimostrato che imparare prima l’Esperanto e dopo altre lingue nazionali occidentali non solo non ha ostacolato l’apprendimento di queste ultime ma, al contrario, lo ha aiutato. Per noi cinesi l’apprendimento dell’Esperanto è molto più facile di quello di altre lingue occidentali per il fatto che esso ha, oltre alle sue proprie preminenze, anche molte somiglianze con la lingua cinese. Perciò imparare per primo l’Esperanto e poi altre lingue straniere è una scorciatoia per i cinesi nel loro studio di lingue straniere. Indubbiamente questo è ancora più facile per gli europei.

Dalle mie argomentazioni si può vedere che l’Esperanto sarà una lingua internazionale ideale negli scambi scientifici e culturali; esso è pertinente come  interlingua nella sperimentazione scientifica per una traduzione computer-izzata; esso è un ponte per imparare altre lingue nel sistema di insegnamento linguistico di Paesi diversi. Tutto questo fa configurare una grande prospettiva dell’Esperanto nelle Scienze. Naturalmente noi dobbiamo ancora fare molte ricerche in proposito.

Abbiamo piena fiducia nel futuro. Con il progredire della cultura umana e il diffondersi delle scienze, una lingua internazionale diventerà un bisogno sempre più urgente, e la necessità di una soluzione del problema linguistico nelle scienze tramite l’Esperanto verrà riconosciuta da sempre più persone. Le novità che si evolvono (in tal senso) sono insuperabili. Sicuramente vedremo che l’ideale di oggi diventerà la realtà di domani.

Le Scienze hanno bisogno dell’Esperanto e l’Esperanto ancora di più delle Scienze!  (fine)

di Ouyang Wendao (*) –  dalla Cina

_____________

(*)  L’autore lavora (ha lavorato) nell’Istituto dell’Automatizzazione dell’Accademia Cinese delle Scienze.

NOTA DEL “BLOGGER”:

Le prospettive intraviste da Ouyang Wendao (negli anni ’80) riguardo al ruolo dell’Esperanto come futura interlingua computerizzata per la traduzione  si sono quasi realizzate. Infatti, i programmatori informatici di Google stesso, quando hanno iniziato a trattare la traduzione verso l’Esperanto e dall’Esperanto in altre lingue nazionali hanno commentato che l’Esperanto – essendo una lingua più logica delle altre – in modo più preciso e senza grandi problemi è la più facilmente traducibile. Se siete curiosi, se siete esperantisti o anche non, andate alla pagina iniziale di Google (www.google.it  per gli italiani), cliccate sulla parola “Altro”, poi ancora sulla parola “Traduttore”, e scegliete quale lingua da tradurre (ci sono delle opzioni) e alla fine digitate un piccolo testo: con meraviglia avrete subito una traduzione abbastanza corretta IN e DA l’ Esperanto nella lingua scelta, più precisa di quella in un’altra lingua. Controllate voi stessi!

^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^ì

(**)   Lingua Han :
da wikipedia: http://it.wikipedia.org/wiki/Han

Gli han (cinese semplificato: 汉族 o 汉人; cinese tradizionale: 漢族 o 漢人; pinyin: hànzú o hànrén) sono il gruppo etnico maggioritario della Cina, il più grande gruppo etnico del mondo per numero di individui. Gli han costituiscono circa il 92% della popolazione cinese e il 19% dell’intera popolazione mondiale.

^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^ì

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s