Home

Intelligenze multiple ?

Ĉu multoblaj inteligentoj?

 

 meccanismo e intelligenza

 

Howard Gardner, profesoro ĉe la Universitato de Harvard en la usona Ŝtato Massachusetts, estas psikologo kaj aŭtoro de ampleksa studado pri “inteligento”. Li atingis famon en la scienca komunumo danke al sia teorio pri la “multoblaj inteligentoj”, teorio laŭ kiu “senfundamentas la antaŭa kaj malnova konceptado de inteligento kiel unueca faktoro mezurebla per la intelekta kvociento (Q.I.)”. Li asertas, ke “ekzistas pli dinamikaj, pli strukturitaj kaj diferencigitaj subfaktoroj”. Li asertas, ke “laŭ unuopulaj karakterizoj, laŭ kulturaj kaj praktiko-spertaj stimuloj, kelkaj inteligento-formoj povas kreski kaj fariĝi ĉefaj, superregantaj rilate al la aliaj”. Li priskribis ok malsamajn inteligento-formojn, la jenajn:

 

  • spaca kaj vida – la kapablo vide percepti la mondon kaj re-interpreti ĝin, kiel faras pentristo, aŭ skulptisto – ĝi estas utiligata ĉiutage en malsamaj profesioj (de arkitektoj, mekanikistoj, reĝisoroj, aranĝistoj ….) kaj pliiĝas dum la vivtempoirado;
  • introspekta – la kapablo de individuo sin deĉifri interne, kompreni siajn dezirojn, siajn inklinojn, dotojn, kaj – same – intuicii tiujn plej kaŝitajn de la aliaj. Ĝi ek-evoluas de la adolesko kaj estas vere progresigiĝinta en la lertaj romanistoj;
  • lingva – la kapablo efike uzi la voĉan kaj skriban idiomon por klarigi, pensi, konvinki, informi, enmemorigi. Estas ĉefe dum la infanaĝo, ke tia inteligento-formo fiksiĝas, eĉ se poste oni povos ĝin plibonigi. Ne-hazarde, la lernado de dua lingvo estas pli rapideca por la infanoj;
  • logika/matematika – estas la kapablo rezoni kaj trakti numerojn. Estas dum la adolesko kaj en la frua junaĝo, ke tia inteligento-formo atingas tre altan pintvaloron. Multaj eminentaj matematikistoj kaj sciencistoj dum tiuj viv-aĝoj elpensis siajn plej bonajn ideojn;
  • socia – la kapablo el-kompreni kaj sin rilati al aliuloj, komunikadi kaj interagi. Ĝi prosperas ekde la aĝo de 3, 4 jaroj;
  • muzika – la percepto de muziko, ties kreado aŭ komponado; estas inteligento-formo ege frutempa, jam ekde dumonat-aĝo, kaj estas daŭre aktiva ĝis la maljunaĝo, kaj des pli grandiĝas ju pli la aĝo pli altiĝas;
  • korpo-kineteca – la kapablo de individuo uzi propran korpon por esprimi ideojn, sentojn, harmonion aŭ por atingi celojn per aktivaj agadoj kiel, ekzemple, faras la sportisto, la muzikisto, la kirurgo, la velisto, la koregrafo, la reĝisoro … kaj, same, en la diversaj ĉiutagaj faroj. Ĝi formiĝas frue, jam antaŭ la lerneja aĝo;
  • naturisma – ĝi aperas jam je la kvina/sesa aĝjaroj kaj, kiam ĝi estas sufiĉe spronata, ĝi rapide kaj plejbone konigas la naturo-mondon, de kiu infanoj estas allogataj (per arigaĵoj, kolektoj, klasadoj, observado de similecoj kaj deversecoj …).

 

Kompreneble, ĉi tiu estas nur parta vidpunkto pri la homo, ĉar ne nur la inteligento povas determini la valoron de homa estaĵo, sed ekzistas ankaŭ aliaj elementoj, tute ne palpeblaj sed realaj, kiaj la sento, la emocioj, la morala konscio, la karaktero … kiuj povas favori aŭ malhelpi la intelektan potencigon de unuopulo. Bonan difinon de inteligenteco, kiun mi legis iam kaj ie, estas la jena: “La kapablo kompreni kaj rememori antaŭajn akiritaĵojn, ilin taŭgigante al tute novaj cirkonstancoj”.

Esplorado pri ĉi tiu temo, certe, ne plenkompletas, pro la senduba komplekseco de la homa estaĵo.

_____________________________

adattamento

intelligenza corpo-cinestetica

_____________________________

 

INTELLIGENZE MULTIPLE ?

Howard Gardner, professore presso la Harvard University del Massachusetts, è uno psicologo , autore di uno studio approfondito sull’ “intelligenza”. Ha raggiunto la fama nella comunità scientifica grazie alla sua teoria sulle “intelligenze multiple”, secondo cui “è priva di fondamento la precedente e vecchia concezione di intelligenza come un fattore unitario misurabile tramite il Quoziente d’intelligenza (Q.I.)”. Egli afferma che “esistono dei sottofattori più differenziati, strutturati e dinamici”. Sostiene che “a seconda delle caratteristiche individuali, degli stimoli culturali e di esercizio pratico, alcune forme di intelligenza possono svilupparsi di più e diventare principali, “prevalenti” rispetto alle altre”. Ha descritto ben otto forme diverse di intelligenza, che sono elencate qui sotto:

 

spaziale e visiva – cioè la capacità di percepire visualmente il mondo e di reinterpretarlo come fa un pittore o uno scultore – viene usata ogni giorno in diverse professioni (da architetti, meccanici, registi, arredatori ….) ed aumenta con l’età

introspettiva – la capacità di leggersi dentro, di capire i propri desideri, le proprie capacità, le proprie doti, oltre che intuire anche quelle più nascoste degli altri. Inizia a svilupparsi con l’adolescenza ed è molto sviluppata nei bravi romanzieri

linguistica – la capacità di usare con efficacia il linguaggio orale e scritto per spiegare, pensare, convincere, informare, memorizzare. E’ soprattutto nell’infanzia che viene determinata, anche se in seguito può essere migliorata. Non è un caso che l’apprendimento di una seconda lingua sia molto più rapido nei bambini

logico-matematica – è la capacità di ragionare e di trattare i numeri. E’ nell’adolescenza e nella prima giovinezza che raggiunge picchi molto elevati. Molti grandi matematici e scienziati hanno avuto in queste età di vita le loro idee migliori.

sociale – la capacità di capire e di relazionarsi con gli altri, di comunicare e di interagire. Si sviluppa a partire dai 3, 4 anni.

musicale – la percezione della musica, crearla o comporla è una forma di intelligenza assai precoce, già dai due mesi, e resta attiva fino alla vecchiaia, aumentando con l’età.

corporeo-cinestetica – la capacità di usare il proprio corpo per esprimere idee, sentimenti, armonia o per raggiungere degli obiettivi attraverso diverse attività come ad esempio fanno lo sportivo, il musicista, il chirurgo, il velista, il coreografo, il regista … e in tante diverse attività quotidiane. Si sviluppa in età pre-scoalre.

naturalistica – già a cinque-sei anni si presenta e, se stimolata a sufficienza, permette di acquisire rapidamente una buona conoscenza del mondo naturale da cui i bambini vengono attratti (mediante raccolte, collezioni, classificazioni, osservazione delle somiglianze e delle differenze …)

 

Naturalmente questa è una visione parziale dell’uomo, poiché non è solo l’intelligenza che determina il valore di un individuo, ma esistono anche degli elementi non tangibili eppure reali quali il sentimento, le emozioni, il senso morale, il carattere … che possono favorire od ostacolare lo sviluppo intellettivo di una persona. Una buona definizione dell’intelligenza che mi è capitato di leggere è questa: “La capacità di comprendere e di ricordare acquisizioni precedenti, adattandole a situazioni del tutto nuove”

Le ricerche su questo argomento non sono sicuramente esaurite a causa dell’evidente complessità dell’essere umano.

intelligenza

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s