Home

 

copertina vocabbolario termini tecnici

bildo elprenita de:

http://cdn.ipernity.com/101/65/60/4116560.98c0aae2.640.jpg?r2

Jam ek de la komenco, la esperanta terminaro scienco-teknika estis priatentita


DEKTRIA LECIONO

 

ALIAJ AFIKSOJ

 

Aldone al prefiksoj kaj sufiksoj enlistigitaj ĉe la naŭa leciono, Akademio de Esperanto deklaris kiel oficialaj la sekvantajn:

La prefikso:

mis-

kiu montras eraron, malprecizaĵon, ne-oportunecon. Ekzemploj:

kalkuli = calcolare                   miskalkuli = fare un errore di calcolo

kompreni = comprendere     miskompreni = fraintendere

paŝo = passo                           mispaŝo = passo falso

uzi = usare                              misuzi = fare mal uso di

Kvankam poezie, kelkfoje, oni trovas la derivaĵon   mis-a   je la signifo de   malbona  = “cattivo” , tia kutimo estas evitenda (ĉar ĝi malbone influas sur la interpretoklareco).

La sufikso:

-end-

kiu signifas:  kiu devas esti plenumata pro materia aŭ morala trudo…,   kiun oni estas devigata fari

pagi = pagare                       pagenda = da pagare (che deve essere pagato)

lerni = imparare                  lernenda = da imparare

solvi  = risolvere                  solvenda = da risolvere

 


 

Estas rimarkinde ke, laŭ la kutimo de la eŭropaj idiomoj, sekvantoj de skoloj, sektoj, sistemoj difinitaj per vortoj kun la sufikso   ism    estas indikataj ŝangante la supran sufikson (-ism-) al    –ist-  (kvazaŭ ĝi estus profesio….), kiel bone klarite per la ĉi-subaj ekzemploj, anstataŭ uzi la jam ekzistantan sufikson   –an-, kiu indikas la membrecon:

sufikso:

-ism-

ĝi indikas:   la doktrinon, la movadon aŭ la sistemon de unu persono kaj de ties sekvantoj   aŭ:   la doktrinon aŭ sistemon rilatan al unu temo    aŭ ankaŭ:  la kutiman manieron, en kiu oni parolas, agadas, artofaras, ktp.

  • komunismo = comunismo       komunisto = comunista
  • socialismo = socialismo           socialisto = socialista

kaj ankaŭ:

  • turismo = turismo                       turisto = turista
  • ciklismo = ciclismo                    ciklisto = ciclista

 

Kvankam la sekvaj sufiksoj ne estas konsiderataj oficialaj… en literaturo kaj en sciencaj kaj teknikaj verkoj oni povas trovi ilin :

-iz-

-iz-i  =  provizi per…, ekipi per…  apliki al io… submeti al procedo aŭ agado… (najli = inchiodare, najlizi = chiodare)

-oz-

-oz-a = (neoficiala sed internacie uzata sufikso) indikas:    plena de…  (poroza = poroso, sabloza = sabbioso) Bone atentu:    En medicino, por signifi malsanon kaŭzata de difinita agento, kiel ekzemple streptokokozo…; malsanon karakterizitan per difinita patologia elemento, kiel ekzemple tuberkulozo…; neinflaman malsanon kaŭzatan aŭ karakterizitan de la ideo esprimita en la radiko, kiel ekzemple artrozo, nefrozo… / En botaniko, por nomi malsanon kaŭzatan aŭ karakterizitan de la ideo esprimita en la radiko, kiel ekzemple  arĝentfoliozo… / En kemio, por nomi oksidojn kaj salojn [ feroza klorido ], iujn sukerojn [ laktozo, fruktozo ] ….

-iv-

-iv-a = montras, ke iu aŭ io povas, kapablas fari ion (aktiva ideo responda al la pasiva -ebl- ) capace di…. (produktiva grundo = terreno produttivo, elvokiva vorto = vocabolo evocatore)

  -esk-

-esk-a =   laŭ la similo de …,   laŭ la maniero de…, laŭ la stilo de … (danteska = dantesco, fereska = ferrigno)

-i/ [ -io]

“-io” –  ĝi estas finaĵo, kiu estas uzata internacie por formi landnomojn: a) el ĉefurbo aŭ rivero, kiel ekzemple Tunizio, Nigerio   b) el la nomo de la loĝanta popolo (anstataŭ -uj/) kiel ekzemple Italio, Japanio – c) kaj ankaŭ por formi sciencajn kaj teknikajn nomojn, kiel ekzemple agronomio, stetoskopio…., el la scienco aŭ el teknikaj instrumentoj.

 

Por komencantoj, estas konsilinde ke ili sin detenu de la uzado de la supraj neoficialaj afiksoj, aŭ de la aliaj sufiksoj kiuj estas propre scienco-teknikaj.

 

Pri neoficialaj afiksoj, mi evidentigas por vi ĉi tiun interesan retejon de Bertilo: http://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/

 

E K Z E R C A R O

 

Vi eraris, ĉar vi mislegis mian leteron. — Eble mi mislegis, sed ankaŭ vi misskribis: jen, ĉi tie staras  Malino   anstataŭ   Milano. — Sekve de misvido, mi eniris la malĝustan pordon. — Ofte, la tradukistoj mistradukas la originalan vorton; ekzemple, preskaŭ ĉiam la anlga vorto   stolid   estas tradukata   stulta   dum ĝi signifas   flegma.  —  Mi intencis iri al la stacidomo, sed la gvidisto miskomprenis min, kaj min miskondukis al la ĉefpreĝejo. — Li faris mispaŝon. — Ĉiuj lingvaj reguloj estas egale lernendaj. — Ĉu vi kompilis liston de la kambioj pagendaj je la fino de la monato? — Mi bone notis ĉion farendan en la ĉefurbo dum mia restado. — La ekzemploj de la Zamenhofa lingvouzo estas sekvendaj. — La pioniroj de ĉiu idealo estas ne nur honorindaj, sed honorendaj. — Ĉio en la “Fundamento de Esperanto” estas neŝanĝenda.

Ho fatto una svista. — Il bere molto vino fa travedere. — Egli storpia l’Italiano. — E’ troppo diffidente. — Non ho trovato la giusta via perché mi hanno guidato male. — E’ stato molto maltrattato. — Si comporta assai male. — La tua è una falsa posizione. — Una dichiarazione sbagliata. — Per un disguido, l’invito mi pervenne in ritardo. — Quella parola dev’essere corretta [estas korektenda]; essa è male scritta. — Non tutte le leggende sono da leggere. — Si devono seguire i precetti del Vangelo. — Le imposte devono essere pagate bimestralmente. —  Alla dogana si devono dichiarare gli oggetti di valore. — Lettera da consegnare nelle mani del destinatario.

 

etanolo

(scienco-teknika procedo)

bildo elprenita de: https://cindymckee.com/enretaj-vortoj/

FINO DE LA DEKTRIA LECIONO

LA ITALA VERSIO VI TROVAS EN LA ANTAŬA BLOGERO

– – – – – – – – –

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s