Home

Il r delle Dolomiti re Antelao

Reĝo Antelao / Il re Antelao

la dua pinto de la montara sistemo Dolomitoj (Italujo) alta metrojn  3.264

(sed fakte la unua, laŭ la alteca kaj horizontala rejŝo de ĝia soklo, kiu ne preterpasas,  laŭdiametre,  kvar kilometrojn)


 

Eminenta latinisto, itala instruisto kaj lernejestro, sperta kaj aktiva esperantisto estis Carlo Agostini, la aŭtoro de ĉi tiu prilegenda teksto – kiu ŝajnas laŭdo al Naturo kaj al kreitaĵaj belecoj. Li instruis la italan kaj la latinan lingvojn en itala lernejo en Bulgarujo (Sofio, Burgaso); dum la jaroj inter 1955 kaj  1957 li estis prezidanto de Bolonja Esperanto-Grupo “Achille Tellini 1912”  – GEB (1); li gvidis multajn esperantajn kursojn en ĉiuj urboj, kien li transloĝiĝis pro laboraj kaj instruistaj kialoj. Inter tiuj lokoj, estis ankaŭ Cortina d’Ampezzo (provinco de Belluno), kaj de tie – okaze de la 31-a Nacia Esperanto-Kongreso, jaron 1960-an – li invitis esperantistojn viziti kaj ĝui tiujn miregajn naturo-spektaklojn de la montara sistemo Dolomitoj kie, inter somero kaj aŭtuno, belegaj floroj, el kiuj la kolĉikoj,  kovras kaj kolorigas la montajn herbejojn, spontanee.

Kolĉiko estas bulba planto, tre antikva, konata en Italujo kie ĝi enradikiĝas kaj kreskas laŭnature, kiu tre similas krokuson, sed – diverse de ĉi-lasta alia floro – ĝi estas venenega; pro tio oni devas atenti ne konfuzi unu per la alia,  ĉar kontraŭ la mortigaj toksinoj de  kolĉiko  tute ne ekzistas krontraŭveneno! Sed kolĉiko estas kreskaĵo aparte floranta en regiono Colchide, ĉe la suda bordo de Nigra Maro, sude de  Kaŭkazo, la nuna rusa Georgia,  kaj de tiu loko devenas ĝia nomo (el la greka: κολχικόν   /  latina scienca nomo:  colchicum  / en la itala: còlchico, colchico).

 _________________________________

LEGENDO PRI KOLĈIKO

Teksto de Carlo Agostini – itala esperantisto

(n. Monghidoro 1906 – m. Modena 1996)

 

 

    Estis la sepa tago de la mondkreado. La bona Dio estis finiginta sian imponan verkon. Ripozis la granda Demiurgo, turnante kontentan okulon al la mirinda kreitaĵaro de siaj manoj.               

    Ĉio estis bela, ĉio perfekta, ĉar ĉio korespondis al la eterna ideo-tipo, kies ĝi estis esprimo limigita, sed esence perfekta.

    Kaj sian multeforman esencon la mondo malkovris per senfina gamo da koloroj sub la nova sunlumo, kaj per multesona harmonio vibranta en la ĉieloj.

    Poste la Kreinta Spirito trakuris kiel lasta kareso super la frapantaj Oceanoj, kaj kvietiĝis sur la blankaĵo de la Alpaj vertoj, kaj sin turninte al la Oriento, al la suno jam alta, sed ne ankoraŭ tagmeza, signis per ama rigardo la vojojn de la estonto. Kaj de la Alpoj Italujo etendiĝis al la lulilo de la homaro, ekatendante.

    Tiam sub Dia signo en nevidebla sulko agitiĝis la semoj de Jerusalemo, Ateno, Romo.

     Eble “Pelmo” estis Lia ora trono, haj ĉirkaŭ ĝi Tofanoj, Rosà, Pomagagnon, Cristallo, Sorapis, Croda da Lago, Tagmeza Beko levis timeme kaj scivoleme sian fronton, dum Reĝo Antelao, ornamita per sia blanka ermena pelto malkovris kaj klinigis sian fieran kapon antaŭ la Dieca lumego.

    Ĉio estis bona, ĉio estis bela.

    Dio disversis ĉie trezorojn da beleco, kaj boneco, kaj vivfermentojn, kaj sopiron al sentempo.

    La ĝoja tremo supreniradis kiel dankema incenso de la akvara ebenaĵo al la teroj fruktodonaj, al la granitaj turoj, al la neĝaj montpintoj ĝis la ĉiela stelartrono.

    Ĉar, ja, la Pelma trono estis jam vakua: la Granda Rito jam estis finita, kaj la Kreinto estis supren iranta tra la spaco al la poluso de l’ mondo, trans la polusa stelo.

    Tiam okazis ke, superflugante Boite-on, Cortinan torenton, ridetante al la alvoko, al la sopiro de la verda smeralda konko, Li malfermis la manojn benantajn, faligante la lastajn juvelojn de la trezoro per kiu Li estis beliginta la mondon. Kaj sur la tapiŝo de la herbejoj ekridis gencianetaj safiroj, ranunkolaj topazoj, rododendraj rubenoj, perlaj mugetoj…

    Sed ĝuste en la lasta momento, vidante ke la sorĉo de la mirinda valo eble forgesigos la homojn la ĉielon, Li ridetis malĝoje, kaj la tuta valo kovriĝis per la rozkolora, dolĉa melankolio de la kolĉikoj.

CARLO  AGOSTINI

 

La floroj de Cortina atendas vin!

                                                           Aliĝu baldaŭ al nia XXXI-a Kongreso!

El la revuo L‘Esperanto n. 64, jaro 1960, organo de Itala Esperanto-Federacio

___________________________________________

La traduko al la itala, el la originale verkita teksto,

estas de la blogisto


colchicum_autunnale da borgo-italia p it

colchicum

colchico-fiore1-1024x680

 


Eccellente latinista, insegnante e prèside italiano, abile ed attivo esperantista è stato Carlo Agostini, l’autore di questo testo sulla leggenda – che sembra una lode alla Natura e alle bellezze delle creature. Ha insegnato l’italiano e il latino nella scuola italiana in Bulgaria (Sofia, Burgaso); negli anni tra il 1955 e il 1957 è stato il presidente del Gruppo-Esperanto Bolognese “Achille Tellini 1912” – GEB (1); ha guidato molti corsi di esperanto in tutte le città in cui si è trasferito per motivi di insegnamento e di lavoro. Tra quei luoghi c’è stata anche Cortina d’Ampezzo, e da lì – in occasione del 31° Congresso Nazionale di Esperanto, anno 1960 – ha invitato gli esperantisti a visitare e a godere di quegli stupefacenti spettacoli della natura del sistema montuoso delle Dolomiti dove, tra l’estate e l’autunno, dei bellissimi fiori, tra cui i còlchichi, coprono e colorano i prati montani, spontaneamente.

Il còlchico è una pianta bulbare, molto antica, conosciuta in Italia dove attecchisce e cresce in  natura, che assomiglia molto al croco ma – diversamente da quest’ultimo fiore – è velenosissimo; per questo si deve fare attenzione a non confondere l’uno con l’altro, poiché contro le tossine mortali del còlchico non esiste proprio un antidoto! Il còlchico è una pianta fiorente soprattutto nella regione della Colchide, sulle coste del Mar Nero, a sud del Caucaso, l’attuale Georgia russa, e da  quel luogo deriva il suo nome  (dal greco: κολχικόν   /  nome scientifico latino:  colchicum  / in italiano: còlchico, o colchico / in esperanto:  kolĉiko).

_________________________________

LA LEGGENDA DEL COLCHICO

testo di Carlo Agostini – esperantista italiano (1906-1996)

.

    Era il settimo giorno della creazione del mondo. Il buon Dio aveva finito la sua opera grandiosa. Riposava il grande Demiurgo, volgendo contento gli occhi verso le meravigliose creazioni delle sue mani.

    Ogni cosa era bella, ogni cosa perfetta, perché ogni cosa corrispondeva al tipo di idea eterna, di cui era espressione contenuta, ma essenzialmente perfetta.

    E il mondo rivelava la sua multiforme essenza con una gamma infinita di colori sotto la nuova luce del sole e con una vibrante armonia di suoni nei cieli.

    Dopo, lo Spirito Creatore aleggiò come ultima carezza al di sopra degli Oceani agitati e svanì sul biancore delle vette Alpine, ed essendosi rivolto ad Oriente, verso il sole già alto, ma non ancora meridiano, segnò con sguardo benevolo le vie del futuro. E dalle Alpi l’Italia si espanse verso la culla dell’umanità, in attesa.

    Allora, al cenno di Dio, in un invisibile solco si agitarono i semi di Gerusalemme, Atene, Roma.

    Forse “Pelmo” (2) era il Suo trono d’oro, e intorno ad esso Le Tofane, Rozes, Pomagagnon, il Cristallo, Punta Sorapiss, Croda da Lago, Becco di Mezzodì (3)  sollevarono il loro volto, mentre il Re Antelao (4), ornato del suo manto bianco ermellino (5) scopriva e abbassò il suo fiero capo davanti alla grande luce Divina.

    Tutto era buono, tutto era bello.

    Ovunque Dio diffuse in poesia tesori di bellezza e di bontà, e fermenti di vita e anelito al tempo infinito.

    Il tremito di gioia salì come grato incenso del pianoro di acque verso fruttuose terre, verso le torri granitiche, verso le cime innevate dei monti fino al trono di stelle celeste.

    Il trono di Pelmo era ormai desolato: poiché la Grande Cermonia già era terminata e il Creatore stava salendo attraverso lo spazio verso il polo del mondo, oltre la stella polare.

    Allora accadde che, sorvolando sul Boite, torrente di Cortina [d’Ampezzo], sorridendo al richiamo, al desiderio della conca verde smeraldo, Egli aprì le mani che benedivano, facendo cadere le ultime gemme del tesoro con cui aveva abbellito il mondo.  E sul tappeto dei prati cominciarono a sorridere gli zaffiri delle genzianelle, i topazi dei ranuncoli, i rubini dei rododendri, i mughetti perlacei…

    Ma proprio all’ultimo momento, vedendo che l’incanto della mirabile valle forse avrebbe fatto dimenticare agli uomini il cielo, Egli sorrise tristemente e la valle intera si coprì di color rosa, dolce malinconia dei còlchichi. (6)

Carlo AGOSTINI

I fiori di Cortina vi aspettano!

Iscrivetevi presto al nostro XXXI° Congresso (7)

Dalla rivista L‘Esperanto n. 64, anno 1960, organo della Federazione Esperantista Italiana

_______________________________________________

La traduzione italiana, dallo scritto originale in esperanto,

è dell’Amministratore del blog

________

Note:

  1. Per saperne di più sul gruppo GEB: http://www.esperantobologna.it/storiadelgeb
  2. Pelmo: è una montagna delle Dolomiti di Zoldo (provincia di Belluno) che raggiunge i 3.168 m s.l.m. Si trova a est del passo Staulanza, separando la val di Zoldo e la val Fiorentina dalla valle del Boite.
  3. Il massiccio delle Tofane, Tofana di Rozes, Pomagagnon, Gruppo del Cristallo, Punta Sorapiss, Croda da Lago, Becco di Mezzodì: sono tutti monti del sistema Dolomiti.
  4. Re Antelao: detto anche il Re delle Dolomiti, è la seconda cima delle Dolomiti, con i suoi 3 264 m. ed è parte di uno dei principali gruppi delle Dolomiti bellunesi. (Fonte della foto qui presentata del ‘Re Antelao’:    http://www.altocadore.it/it/itinerari/itinerari_estivi/traversata_antelao.htm    ) In realtà è la cima più importante geologicamente, se si considera il rapporto tra l’altezza e l’orizzontalità del suo zoccolo, che non supera il diametro di quattro chilometri
  5. Il colore della pelliccia dell’ermellino varia secondo la stagione: d’inverno diventa totalmente bianca
  6. Il colore del còlchico è tra il rosa e il violetto, come nelle foto.
  7. Il 31° Congresso Italiano di esperanto ebbe luogo a Cortina d’Ampezzo sul finire dell’estate 1960, proprio quando i còlchichi si preparavano ad uscire dal terreno per affacciarsi al mondo.

Per curiosità informativa e amor di Storia, riporto qui (da wikipedia) la:

cronologia dei congressi italiani di esperanto

Quello di quest’anno:

83° – dal 20 al 27 agosto 2016 – avrà luogo a Frascati (Roma)

  • 2015 – 82° San Benedetto del Tronto
  • 2014 – 81° Fai della Paganella
  • 2013 – 80° Sanremo Castellaro
  • 2012 – 79° Mazara del Vallo
  • 2011 – 78° Torino
  • 2010 – 77° Lignano Sabbiadoro
  • 2009 – 76° Cassino
  • 2008 – 75° Grosseto
  • 2007 – 74° Pisa
  • 2006 – non tenuto, per la concomitanza del Congresso universale di esperanto a Firenze
  • 2005 – 73° Rimini
  • 2004 – 72° Treviso
  • 2003 – 71° Ancona Portonovo
  • 2002 – non tenuto, per la concomitanza del Congresso esperantista europeo a Verona
  • 2001 – 70° Trieste
  • 2000 – 69° Casalecchio di Reno
  • 1999 – 68° Riva del Garda
  • 1998 – 67° Frascati
  • 1997 – 66° Napoli
  • 1996 – 65° Ferrara
  • 1994 – 64° Vicenza
  • 1993 – 63° Pineto
  • 1992 – non tenuto, per la concomitanza del Congresso esperantista europeo a Verona
  • 1991 – 62° Torino
  • 1990 – 61° Padova
  • 1989 – 60° Bergamo
  • 1988 – 59° Benevento
  • 1987 – 58° Pisa
  • 1986 – 57° Bologna
  • 1985 – 56° Grado
  • 1984 – 55° San Pellegrino Terme
  • 1983 – 54° Alghero
  • 1982 – 53° Forte dei Marmi
  • 1981 – 52° Roma
  • 1980 – 51° Manfredonia
  • 1979 – 50° Jesolo
  • 1978 – 49° Cesena
  • 1977 – 48° Campobasso
  • 1976 – 47° Massa
  • 1975 – 46° Trieste
  • 1974 – 45° Verona
  • 1973 – 44° Trento
  • 1972 – 43° Pisa
  • 1971 – 42° Grosseto
  • 1970 – 41° crociera su motonave Caribia
  • 1969 – 40° Como
  • 1968 – 39° Montecatini Terme
  • 1967 – 38° Catania
  • 1966 – 37° Carrara
  • 1965 – 36° Rimini
  • 1964 – 35° Sorrento
  • 1963 – 34° Saint-Vincent
  • 1962 – 33° San Benedetto del Tronto
  • 1961 – 32° Sanremo
  • 1960 – 31° Cortina d’Ampezzo
  • 1959 – 30° Firenze
  • 1958 – 29° Palermo
  • 1957 – 28° Varese
  • 1956 – 27° Massa
  • 1955 – non tenuto, per la concomitanza del Congresso universale di esperanto a Bologna
  • 1954 – 26° Sassari
  • 1953 – 25° Como
  • 1952 – 24° Bologna
  • 1951 – 23° Pisa
  • 1949 – 22° Varazze
  • 1948 – 21° Torino
  • 1938 – 20° Vicenza
  • 1935 – non tenuto, per la concomitanza del Congresso universale di esperanto a Roma
  • 1934 – 19° Milano
  • 1933 – 18° Trieste
  • 1932 – 17° Torino
  • 1931 – 16° Padova
  • 1930 – 15° Como
  • 1929 – 14° Udine
  • 1928 – 13° Perugia
  • 1927 – 12° Napoli
  • 1926 – 11° Livorno
  • 1925 – 10° Bari
  • 1924 –   9° Torino
  • 1923 –   8° Terni
  • 1922 –   7° Trieste
  • 1921 –   6° Trento
  • 1920 –   5° Bologna
  • 1913 –   4° Milano
  • 1912 –   3° Verona
  • 1911 –   2° Genova
  • 1910 –   1° Firenze

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s