Home

sarda proverbo (trad.: Oni diras la pekon, sed ne la pekinton

=  kontraŭ peko batalu, sed pekanton ne tuŝu )


#dettisardi #dettipopolari #proverbi #dialetto #limba #linguasarda #Sardegna

 

sarda proverbo (trad.:  rapide kaj bone  kune neniam iras

= tro rapida laboro, tro malgranda valoro )

Sarda lingvo

 

La sarda lingvo estas parolata en la itala insulo kiu nomiĝas Sardinio kaj estas agnoskata kiel minoritata lingvo en Italujo,  sed verdire ĝi, kiel ĉiuj lokaj sardaj versioj, ne apartenas la la italaj dialektoj. La Sardinia lingvo estas konsiderata de multaj fakuloj la plej konserva el la latinidaj lingvoj. Ĝi estas klasifikata kiel okcidenta latinidlingvo inter la hindeŭropaj. Ĝiaj plej arkaikaj versioj estas ‘campidanese’ (pron. kampidaneze) kaj ‘logudorese’ (pron. logudoreze), kiuj el la latina lingvo retenis por la akuzativo: ‘m’, kaj por kelkaj pluraloj: ‘s’.

Sardu estas la origina nomo de ĉi tiu lingvo, en campidanese estas kiel en la itala nomata: lingua sarda, sed en logudorese  ĝi nomiĝas limba sarda.

Ĉi tie:   http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=srd     vi povas trovi DEKLARACIO-n  DE LA HOMAJ RAJTOJ sardlingve komplete tradukitan, kies unuan artikolon mi reproduktas:

”  Totu sos èsseres umanos naschint lìberos e eguales in dinnidade e in deretos. Issos tenent sa resone e sa cussèntzia e depent operare s’unu cun s’àteru cun ispìritu de fraternidade. ”

Sube, mi proponas al vi kelkajn tekstojn  en aliaj italaj dialektoj: napola, venecia kaj piemonta, kiuj rakontas pri la sarda. Por la italoj ĉi tiu apudmeto povas rezulti interesa, por konstati kiom da itala lingvo rekoneblas en ĉiu el tiuj dialektoj.


Napol-lingve / in napoletano:

‘O sardo (sardu pe’ lengua sarda) è na lengua rommanza d’â reggione taliana d’â Zardegna. Essenno da ‘o 1997 ‘a lengua afficiala d’â reggione, nzieme ch’ô taliano, ‘o guvierno lucale s’è nguadiato a truvà na nurmativa pe’ lla regularizzà, crianno accussì ‘a Lengua Sarda Unefecata ‘ncap’ô 2001. Chesta mperò, essenno quase sulamente na rielabburazzione d’ô sardo logudurese (‘o cchiù renumato), fuje scummattutta p’e pparlante d’ô sardo campidanese (chillo, nfra ll’ati cose, cchiù deffuso) e azzò fuje cagnata ‘a LSA pe’ addeventà, ‘int’ô 2006, ‘a Limba Sarda Comuna ausata ogge da ll’ente reggiunale.

Veneci-lingve / in veneto:

El sardegnoło (nome natìo sardu o limba sarda in łogudorexe, lìngua sarda in canpidanexe ) el xé na łengua partegnente al grupo neołatin romanxo de łe łengua indoeuropee. Ła vien parlada inte l’ìxoła de ła Sardegna e da i numaroxi emigrai de orìxene sarda in Itałia e in Europa. Clasifegada cofà łengua romanxa oçidentałe e considerada da tanti studioxi cofà  api conservativa de łe łengua rivanti dal Łatin, ła xe costituìa da u insieme de diałeti, se połe individuar do varianse prinçipałe: canpidanexe e łogudorexe-nuorexe. El sardegnoło fin al 1997 no’l jera łengua ufiçial de ła Sardegna, dopo de qûeła data, ło xe in rexime de coufiçiałità co ła łéngua ufiçiałe del Stato Tałian.

Piemont-lingve / in piemontese:

Ël sard a l’è la lenga natural dla Sardëgna. A l’è na lenga romanza, arconossùa da la laj 26/1997 dla region Sardëgna e da la laj 482/1999 dlë stat italian.

Le doe varietà prinsipaj dla lenga a son ël logudoresu, parlà ant ël nord e ël sénter ëd l’ìsola, e ël campidanesu, spantià a sud.

( el vikipedio )


La lingua sarda

La lingua sarda viene parlata nell’isola italiana chiamata Sardegna ed è riconosciuta in Italia come lingua minoritaria, ma in realtà la lingua sarda, come tutte le sue varianti locali,  non è considerata appartente al gruppo italiano di dialetti. La lingua sarda è considerata da molti studiosi la più conservativa delle lingue derivanti dal latino. È classificata come lingua romanza occidentale, tra quelle indoeuropee. Le sue varianti più arcaiche sono il campidanese e il logudorese, che hanno conservato del latino l’accusativo in ‘m’ e alcuni plurali in ‘s’.

Sardu è il nome nativo di questa lingua, in campidanese viene detta come in italiano lingua sarda, mentre in logudorese si chiama limba sarda.

Su questo sito:  http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=srd    potete trovare la DICHIARAZIONE UNIVERSALE DEI DIRITTI UMANI tradotta interamente in sardo.

Ne riporto l’articolo 1:

” Totu sos èsseres umanos naschint lìberos e eguales in dinnidade e in deretos. Issos tenent sa resone e sa cussèntzia e depent operare s’unu cun s’àteru cun ispìritu de fraternidade. ”

Sopra vi ho proposto alcuni testi in napoletano, veneto e piemontese che parlano della lingua sarda. Per gli italiani questo accostamento potrebbe essere interessante per vedere quanto di italiano c’è in ciascuno di quei dialetti.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s